www.vergadering.nu  Recensie-index  www.vergadering.nu

1 RECENSIE


De Kruisvaarders
De strijd om het Heilige Land
Dan Jones
2020, Omniboek, Utrecht, 2de druk
Pagina's: 544
Afmetingen: 237 x 163 x 51 mm
Gewicht: 912 gram
€ 34,99
ISBN: 9789401916547
Onderwerp: Middeleeuwen (500-1500)
Thema: Europese geschiedenis: middeleeuws tijdperk, middeleeuwen, Europa, Jeruzalem, Ca. 1000 tot ca. 1500
Dit boek bestellen...

In 'De Kruisvaarders' vertelt Dan Jones een levendige geschiedenis van de middeleeuwse kruistochten, door de ogen van bekende en onbekende personen: ridders, Vikingen en moslims.
Tussen de elfde en de dertiende eeuw vochten christelijke en islamitische legers om zeggenschap over het Heilige Land. In De Kruisvaarders vertelt Dan Jones het verhaal van de eerste kruistocht in 1095 onder aanvoering van de Brabander Godfried van Bouillon en graaf Robrecht van Béthune, de Leeuw van Vlaanderen, tot en met het verlies van het laatste christelijke bolwerk in de Levant. In elk van de 25 hoofdstukken staat een persoon - meer of minder bekend - centraal. Dan Jones is een van de populairste historici van het moment. Ook De Kruisvaarders maakt weer duidelijk waarom: Jones blinkt uit in het schrijven van verhalende geschiedenis.

..


1. Uitdaging - 18 augustus 2021 - www.uitdaging.nl 

Geschiedenis van bedenkelijk christendom

Recensie door Marco van Putten

Iedereen weet wel iets over de Kruisvaart. Westerse christenen hebben daarvan meestal een heroďsch beeld. Sterke, nobele ridders die hun leven inzetten voor de herkerstening van Jeruzalem en de Bijbelse landen. Maar wie kent het echte verhaal? Historicus Dan Jones, specialist op dit gebied, beschreef dit in zijn boek ‘De Kruisvaarders’. Hoe is dat gedaan? 

In Jeruzalem en de Bijbelse landen waren christenen nooit in de meerderheid. Zelfs niet toen het Romeinse rijk ‘christelijk’ werd (380 n.Chr.). Ook was de traditie van het Romeinse christelijk geloof toen al overwegend buiten-Bijbels (Grieks-filosofisch bepaald).

De Kruisvaarders waren ook hoofdzakelijk Latijnse christenen (tegenwoordig Rooms-katholiek genoemd) en geen Griekse christenen. De Kruisvaarders gingen de heroverde voormalige Grieks-Byzantijnse gebieden besturen als Rooms-katholieke vorsten. Ze droegen de gebieden niet over aan de voormalige Griekse christenen. Hoewel zij de Kruisvaarders hulp hadden gevraagd.

Ook waren de Kruisridders geen zendelingen, maar militairen. Sommigen zullen best vroom zijn geweest, maar de Kruisvaart staat niet bekend om diens goede werken onder de heidenen. Dat bleek al bij aanvang. Kruistochten begonnen namelijk vaak door in West-Europa op grote schaal Joden aan te vallen en te vermoorden, zoals in het Rijnland.

Kortom, de Kruisvaart staat niet zozeer voor vrome doeleinden, maar voor ‘christelijk’ imperialisme. Helemaal in de lijn van het oude, heidense Romeinse rijk. Jones beschrijft hun voortdurende verdeeldheid, onderlinge strijd en het ontstaan van de grote Kruisridderorden, zoals de Tempeliers.
Dus de claim die tegenwoordig wordt gelegd op de Kruisvaart is meestal op onwetendheid en gevoelens van trots gebaseerd. Niet op historische feiten.

Boekanalyse
Jones beschreef bijna 400 jaar van conflict tussen christelijke ridders en heidenen. Het aanvankelijke hoofddoel was gericht tegen moslims. Vooral door dat laatste galmt de Kruisvaart nog door tot in deze tijd. Jones wilde niet slechts feiten beschrijven, maar ook levendige geschiedenis (gebeurtenissen en personen).

Na een Kaartenregister en een Inleiding volgen 27 hoofdstukken verdeeld over drie delen. De meeste aandacht gaat naar deel 3 (wanhopige pogingen om Jeruzalem te herwinnen (1187-1219, 1260-1291 n.Chr.). In elk hoofdstuk staat een persoon centraal. Het boek is voorzien van landkaarten, mooie kleurenafbeeldingen, zoals schilderijen, foto’s en iconen en mozaďeken.

Voetnoten geven diepte-informatie. Bijlagen geven een lijst met belangrijke personen (13 pagina’s), lijst van koningen en koninginnen van Jeruzalem, van pausen tussen 1088-1334 en van Byzantijnse keizers tussen 1081-1453. Het boek sluit af met eindnoten (ruim 30 pagina’s), een literatuurlijst, illustratieverantwoording en een zoekregister.

Evaluatie
Dit is een heel interessante en goed leesbare geschiedschrijving van de Kruisvaart vanuit een breed perspectief. Niet alleen wat onder de Kruisvaarders speelde wordt beschreven, maar ook wat bij andere betrokkenen gebeurde. Zo worden de opvattingen van Byzantijnen, hun medechristenen, en van moslims, waartegen ze streden, beschreven. Ook laat Jones zien hoe in de loop van de Middeleeuwen het concept Kruisvaart veralgemeniseerde en steeds meer werd toegepast op oorlogen dichter bij huis. Dit boek is een must have.

www.vergadering.nu